ریزش سهام فناوری در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۴ آبان ۱۴۰۵) با فشار فروش سنگین در بازار سهام آمریکا همراه شد. نزدک وارد محدوده اصلاح شد و شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا (SOX) افت شدیدی را تجربه کرد. تضعیف سهام فناوری، کاهش موقعیت‌های اهرمی و نگرانی درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی، احتمال تغییر روند بازار را پررنگ‌تر کرده است.
چه اتفاقی افتاد؛ تشدید ریزش سهام فناوری و ضعف نیمه‌رساناها
حدود یک ماه پیش، نشانه‌هایی از کاهش خوش‌بینی معامله‌گران در بازار مشاهده شده بود. در آن زمان، ETF نیمه‌رساناها (SMH) الگویی شبیه فنجان و دسته معکوس را در مقایسه با نمودار نزدک تشکیل می‌داد. طی سه هفته بعد، این صندوق کف قیمتی جدیدی ساخت و نسبت به نزدک، حمایت میانگین متحرک نمایی ۲۰ هفته‌ای را در محدوده انحراف معیار یک از دست داد.
واگرایی عملکرد بازارها نیز این ضعف را تأیید کرد. در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آبان ۱۴۰۵)، شاخص S&P 500 رشد ۱.۶ درصدی داشت، اما SMH با افت ۲.۷۵ درصدی مواجه شد. یک روز بعد، نزدک ۵.۵ درصد سقوط کرد و وارد محدوده اصلاح شد. شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا نیز ۱۲.۲ درصد کاهش یافت.
هم‌زمان، برخی معامله‌گران شباهت‌هایی میان نمودار بازار و الگوی روان‌شناسی سرمایه‌گذاران موسوم به برگه تقلب وال‌استریت (Wall Street Cheat Sheet) مشاهده می‌کنند. این الگو مراحل مختلف احساسات بازار را از خوش‌بینی و رضایت بیش‌ازحد تا ترس و تسلیم سرمایه‌گذاران نمایش می‌دهد.
نشانه‌های ضعف به سایر دارایی‌ها نیز گسترش یافته است. شاخص MAGS خط روند صعودی هفتگی خود را شکست. نزدک ۱۰۰ به زیر باند میانگین متحرک نمایی ۲۰ هفته‌ای خود سقوط کرد و بیت‌کوین نیز پایین‌تر از باند میانگین متحرک نمایی ۲۰ روزه قرار گرفت.
چرا ریزش سهام فناوری می‌تواند به سایر بازارها سرایت کند؟
یکی از عوامل احتمالی تشدید فشار فروش، شباهت فزاینده موقعیت‌های معاملاتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. هنگامی که چندین صندوق در دارایی‌های مشابه سرمایه‌گذاری می‌کنند، افت ارزش این دارایی‌ها می‌تواند فشار مضاعفی بر پرتفوی آن‌ها وارد کند.
صندوق‌هایی که از اهرم مالی استفاده می‌کنند، ممکن است برای تأمین الزامات مارجین یا کاهش ریسک پرتفوی، بخشی از دارایی‌های خود را نقد کنند. این فرآیند فشار فروش بیشتری ایجاد می‌کند و احتمال تکرار واکنش مشابه در سایر صندوق‌ها را افزایش می‌دهد.
بر اساس داده‌های گلدمن ساکس (Goldman Sachs)، صندوق‌های پوشش ریسک سهام متمرکز بر فناوری در ۵ نوامبر بیش از ۴ درصد زیان کردند. در نتیجه، بازده آن‌ها از ابتدای سال تقریباً به صفر رسید؛ در حالی که این صندوق‌ها در ژوئن به اوج بازده ۲۴ درصدی رسیده بودند.
در همین شرایط، گزارش‌ها از کاهش اهرم مالی و تعدیل تیم‌های کم‌بازده در چند صندوق بزرگ چندمدیره حکایت دارند. وال‌آی کپیتال (Walleye Capital) نیز که صندوقی با سرمایه ۱۷ میلیارد دلار است، پس از ثبت بدترین عملکرد ماهانه خود از مارس ۲۰۲۰، از برنامه بازگرداندن بخشی از سرمایه سرمایه‌گذاران خبر داد.
الیوت اینوستمنت منیجمنت (Elliott Investment Management)، صندوق پوشش ریسک با حدود ۸۰ میلیارد دلار دارایی، پیش‌تر در نامه اکتبر خود درباره افزایش خطر بازار نزولی هشدار داده بود. این صندوق به سفته‌بازی بیش‌ازحد، افزایش بدهی‌ها، ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی و احتمال تشدید زنجیره‌ای فشار فروش اشاره کرده بود.
الیوت هشدار داده بود که ترس از جاماندن از بازار (FOMO) ممکن است به ترس از نابودی سرمایه (FOGO) تبدیل شود.
فشار فروش تنها به سهام فناوری محدود نمانده است. بیت‌کوین و سهام شرکت‌های بزرگ گروه مگنفت (MAG7) نیز تحت تأثیر کاهش موقعیت‌های خرید اهرمی قرار گرفته‌اند. با این حال، طلا در جریان ریزش اخیر بازار سهام مقاومت بیشتری نشان داده است؛ موضوعی که می‌تواند بیانگر تداوم تقاضا برای دارایی‌های امن سنتی باشد.
صندوق XLY نیز که در بخش کالاهای مصرفی اختیاری سرمایه‌گذاری می‌کند، با فشار فروش مواجه شده است. وزن حدود ۴۰ درصدی تسلا (Tesla) و آمازون (Amazon) در این صندوق، یکی از عوامل اثرگذار بر عملکرد آن محسوب می‌شود. XLY پس از برخورد با سقف الگوی مثلث هفتگی، بخش عمده رشد هفتگی خود را از دست داد.
چه عواملی فراتر از نقدشدن اجباری بر بازار فشار وارد می‌کنند؟
نقدشدن اجباری موقعیت‌های اهرمی تنها توضیح احتمالی برای افت اخیر نیست. نگرانی درباره پایداری رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی نیز افزایش یافته است. هزینه‌های سنگین سرمایه‌ای، افزایش هزینه تأمین مالی و ابهام درباره بازده آینده پروژه‌ها، ارزیابی سرمایه‌گذاران از ارزش شرکت‌های فعال در این حوزه را تحت تأثیر قرار داده است.
پیروزی‌های اخیر دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای نیز لایه دیگری از عدم‌قطعیت ایجاد کرده است. برخی سرمایه‌گذاران نگران هستند که محدودیت‌های احتمالی برای توسعه مراکز داده، سرعت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و در نتیجه تقاضا برای نیمه‌رساناها را کاهش دهد.
در بخش‌های دیگر بازار نیز نشانه‌های ضعف دیده می‌شود. شاخص داوجونز که پیش‌تر نشانه‌هایی از شکست صعودی و مقاومت در برابر افت سهام هوش مصنوعی نشان داده بود، بخش عمده رشد هفتگی خود را از دست داد. این شاخص پس از برخورد با خط میانی کانال صعودی گسترده‌تر، با فشار فروش مواجه شد.
چه پیش می‌آید؛ آیا بازار در آستانه یک سقف بزرگ قرار دارد؟
اکنون دو سناریوی اصلی پیش روی بازار قرار دارد. در سناریوی نخست، افت اخیر نتیجه اصلاح شدید موقعیت‌های معاملاتی و کاهش اهرم صندوق‌هاست. در این حالت، فشار فروش می‌تواند پس از تعدیل ریسک پرتفوی‌ها کاهش پیدا کند.
سناریوی دوم به بازنگری عمیق‌تر ارزش‌گذاری سهام مرتبط با هوش مصنوعی مربوط می‌شود. اگر نگرانی درباره هزینه‌های زیرساختی و بازده سرمایه‌گذاری ادامه پیدا کند، فشار بر سهام نیمه‌رساناها ممکن است فراتر از یک اصلاح موقت باشد.
در این میان، نمودار قدرت نسبی SMH نسبت به نزدک اهمیت ویژه‌ای دارد. بازگشت این نسبت به بالای باند هفتگی میانگین متحرک نمایی شکسته‌شده، می‌تواند نشانه‌ای از موقتی بودن ضعف اخیر باشد. در مقابل، تداوم ضعف این شاخص، احتمال شکل‌گیری سقف بزرگ در سهام نیمه‌رساناها را تقویت می‌کند.
بنابراین، مسیر بعدی بازار به واکنش سهام فناوری و توانایی آن‌ها برای بازیابی سطوح تکنیکال ازدست‌رفته وابسته است. در حال حاضر، هنوز نمی‌توان ریزش اخیر را به‌عنوان آغاز قطعی یک بازار نزولی یا صرفاً اصلاح موقعیت‌های معاملاتی ارزیابی کرد.
این مطلب صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی و تحلیلی دارد و توصیه‌ای برای خرید یا فروش دارایی‌های مالی نیست. مسئولیت هرگونه تصمیم سرمایه‌گذاری بر عهده خود سرمایه‌گذار است.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
دیدگاه خود را بنویسید
برای ثبت نیازی به ثبت‌نام یا ورود نیست.